Η πρόσβαση στο σύστημα υγείας για τους ανασφάλιστους πολίτες έχει αλλάξει ριζικά. Το παλαιότερο καθεστώς (Κ.Υ.Α. του 2014, ειδικά βιβλιάρια, έντυπες παρατάσεις και σφραγίδες ελεγκτών ιατρών) έχει καταργηθεί πλήρως, δίνοντας τη θέση του σε εξ ολοκλήρου ψηφιακές διαδικασίες.
Παρακάτω παρατίθεται ο πλήρης και επικαιροποιημένος οδηγός για τα δικαιώματα των ανασφάλιστων πολιτών, με ειδική μνεία στο τι ισχύει για τους πάσχοντες από κοιλιοκάκη.
1. Δικαίωμα σε Ιατρικές Εξετάσεις και Φάρμακα
Βάσει του Νόμου 4368/2016 (Άρθρο 33), οι ανασφάλιστοι Έλληνες πολίτες, οι νομίμως διαμένοντες ομογενείς και αλλοδαποί, καθώς και όσοι έχουν απωλέσει την ασφαλιστική τους ικανότητα λόγω οφειλών στον e-ΕΦΚΑ, δικαιούνται ελεύθερη και δωρεάν πρόσβαση στο Δημόσιο Σύστημα Υγείας.
Η μοναδική προϋπόθεση για την παροχή αυτού του δικαιώματος είναι η κατοχή ενεργού Α.Μ.Κ.Α. (Αριθμού Μητρώου Κοινωνικής Ασφάλισης) ή Κ.Υ.Π.Α. (Κάρτας Υγειονομικής Περίθαλψης Αλλοδαπού).
Τι καλύπτεται δωρεάν για έναν ανασφάλιστο πάσχοντα:
-
Ιατρικές επισκέψεις σε ιατρούς του ΕΣΥ.
-
Διαγνωστικές εξετάσεις, όπως ορολογικές εξετάσεις (αντισώματα) και ενδοσκοπήσεις (γαστροσκόπηση/βιοψία) που πραγματοποιούνται εντός των δημόσιων νοσοκομείων.
-
Συνταγογράφηση φαρμάκων (π.χ. συμπληρώματα σιδήρου, βιταμίνες, φάρμακα για την οστεοπενία/οστεοπόρωση).
ΠΡΟΣΟΧΗ – Νέος Περιορισμός στη Συνταγογράφηση: Σύμφωνα με τη νεότερη νομοθεσία, τα φάρμακα και οι εξετάσεις για τους ανασφάλιστους πολίτες συνταγογραφούνται αποκλειστικά από ιατρούς που υπηρετούν σε δημόσιες δομές υγείας (Δημόσια Νοσοκομεία, Κέντρα Υγείας, ΤΟΜΥ). Οι ιδιώτες ιατροί δεν έχουν πλέον το δικαίωμα να συνταγογραφούν δωρεάν φάρμακα και εξετάσεις σε ανασφάλιστους. Η εκτέλεση των συνταγών αυτών γίνεται κανονικά στα ιδιωτικά φαρμακεία.
2. Το Νομοθετικό Κενό: Είδη Ειδικής Διατροφής (Προϊόντα χωρίς Γλουτένη)
Εδώ εντοπίζεται η πιο κρίσιμη εξαίρεση που αφορά άμεσα την κοιλιοκάκη. Η νομοθεσία διαχωρίζει την κλασική “φαρμακευτική αγωγή” από τα Σκευάσματα Ειδικής Διατροφής (άρτο, ζυμαρικά, άλευρα χωρίς γλουτένη).
Τα είδη ειδικής διατροφής δεν θεωρούνται φάρμακα, αλλά υπάγονται στις εξωϊδρυματικές παροχές του Ενιαίου Κανονισμού Παροχών Υγείας (ΕΚΠΥ) του ΕΟΠΥΥ. Βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας του ΕΟΠΥΥ, οι παροχές του ΕΚΠΥ χορηγούνται αποκλειστικά σε πολίτες με ενεργή ασφαλιστική ικανότητα.
-
Η σκληρή πραγματικότητα: Ένας ανασφάλιστος πάσχων από κοιλιοκάκη δεν δικαιούται τη μηνιαία χρηματική αποζημίωση του ΕΟΠΥΥ (τα 100€ για τους ενήλικες και 150€ για τα παιδιά) για την αγορά προϊόντων χωρίς γλουτένη.
-
Ακόμη και αν ο ιατρός του δημόσιου νοσοκομείου εκδώσει ψηφιακά τη σχετική Ηλεκτρονική Γνωμάτευση (μέσω e-dapy), το ηλεκτρονικό σύστημα του gov.gr θα απορρίψει αυτόματα το αίτημα αποζημίωσης κατά την κατάθεση των αποδείξεων, καθώς διασταυρώνει μέσω του συστήματος “ΑΤΛΑΣ” την έλλειψη ασφαλιστικής ικανότητας.
Η δαπάνη για τη μοναδική υπάρχουσα θεραπεία της κοιλιοκάκης, τη δίαιτα χωρίς γλουτένη, βαρύνει εξ ολοκλήρου τον ίδιο τον ανασφάλιστο ασθενή.
3. Κατάργηση Φυσικών Εντύπων & Διαδικασία
Τα βιβλιάρια ασθενείας και τα έντυπα “Παρατάσεων Συνεχιζόμενης Θεραπείας” αποτελούν πλέον παρελθόν.
-
Δεν υφίσταται πλέον “ελεγκτής ιατρός” με την έννοια της φυσικής παρουσίας και σφραγίδας.
-
Οι γνωματεύσεις και οι συνταγές εκδίδονται ηλεκτρονικά (μέσω ΗΔΙΚΑ).
-
Προτείνεται ένθερμα η εγγραφή όλων των πολιτών στο σύστημα της Άυλης Συνταγογράφησης, ώστε τα παραπεμπτικά και οι συνταγές να αποστέλλονται απευθείας στο κινητό (SMS) ή στο email τους, χωρίς την ανάγκη εκτύπωσης.
