Διαδικασία Απαλλαγής Στράτευσης λόγω Κοιλιοκάκης

Ημερομηνία Τελευταίας Ενημέρωσης: Ιούλιος 2026

Η διοικητική διαδικασία που αφορά την κρίση της σωματικής ικανότητας των στρατευσίμων και την απαλλαγή τους από την εκπλήρωση της στρατιωτικής θητείας για λόγους υγείας έχει υποστεί ριζικές αναθεωρήσεις από τις αρχές του 2026. Το παρόν άρθρο συντάχθηκε από τον Σύλλογο με σκοπό την πλήρη, έγκυρη και βήμα προς βήμα καθοδήγηση των πασχόντων από κοιλιοκάκη, προκειμένου να αποφευχθεί η άσκοπη ταλαιπωρία και οι γραφειοκρατικές παγίδες.

Το Νομικό και Ιατρικό Υπόβαθρο

Η απαλλαγή από τη στρατιωτική θητεία για τους πάσχοντες από κοιλιοκάκη εδράζεται σε δύο διακριτά νομοθετήματα, τα οποία ορίζουν αφενός το ιατρικό δικαίωμα και αφετέρου τη διοικητική διαδικασία:

Το Ιατρικό Κριτήριο – Π.Δ. 11/2014 (ΦΕΚ 17/Α/29-1-2014): Το Προεδρικό Διάταγμα που ρυθμίζει την «Κρίση Σωματικής Ικανότητας των στρατευσίμων» παραμένει σε πλήρη ισχύ όσον αφορά τον Πίνακα Νοσημάτων. Σύμφωνα με αυτόν, η «εντεροπάθεια από γλουτένη ιστολογικά τεκμηριωμένη» (όπως ορίζεται ιατρικά η κοιλιοκάκη) υπάγεται στον Γενικό Πίνακα Νοσημάτων υπό τον αύξοντα αριθμό (α/α) 760. Η πάθηση χαρακτηρίζεται ρητά και μονοσήμαντα ως Κατηγορία Σωματικής Ικανότητας Ι/5 (Απαλλαγή).
Η Διοικητική Μεταρρύθμιση – Ν. 5265/2026 (ΦΕΚ Α’ 3/10-01-2026): Ο πρόσφατος νόμος «Χάρτης Μετάβασης των Ενόπλων Δυνάμεων στη Νέα Εποχή» (κυρίως τα Άρθρα 179, 181, 210 και 211) ανέτρεψε πλήρως τον τρόπο εξέτασης των στρατευσίμων. Με σκοπό την πάταξη των καταχρήσεων, καταργήθηκε η δυνατότητα αυτεπάγγελτης παραπομπής και έκδοσης απαλλαγής μέσω των τοπικών Φρουραρχείων προ της κατάταξης για άτομα που διαθέτουν αυτόνομη ικανότητα μετακίνησης.

Συμπέρασμα: Το δικαίωμα απαλλαγής (Ι/5) παραμένει ακέραιο, όμως η διαδικασία διεκδίκησής του μετατοπίστηκε υποχρεωτικά εντός του Στρατοπέδου Κατάταξης.

Βήμα 1ο: Συγκρότηση του Ιατρικού Φακέλου (Ανάλογα με τον Τρόπο Διάγνωσης)

Η επιτυχής έκβαση της διαδικασίας εξαρτάται από την αρτιότητα των ιατρικών σας εγγράφων. Ανάλογα με το αν η διάγνωσή σας έγινε με ή χωρίς τη διενέργεια βιοψίας, ο φάκελός σας πρέπει να διαμορφωθεί ως εξής:

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Α: Διάγνωση με Βιοψία (Ιστολογική Τεκμηρίωση)

Αφορά την κλασική διαδικασία διάγνωσης (κυρίως σε ενήλικες ή παιδιά που δεν πληρούσαν τα κριτήρια αποφυγής βιοψίας). Ο φάκελος πρέπει να περιέχει:

Ιστολογική Έκθεση (Βιοψία): Το επίσημο έγγραφο της ιστολογικής εξέτασης του δωδεκαδακτύλου/εντέρου που πιστοποιεί τη βλάβη (κατάταξη Marsh). Αποτελεί το πρωταρχικό έγγραφο που αναζητά ο στρατιωτικός ιατρός λόγω της διατύπωσης του νόμου.
Αρχικές και Πρόσφατες Αιματολογικές Εξετάσεις: Τα αποτελέσματα των ειδικών αντισωμάτων (anti-tTG, anti-EMA).

ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ Β: Διάγνωση ΧΩΡΙΣ Βιοψία (Παιδιατρικό Πρωτόκολλο ESPGHAN)

Αφορά στρατεύσιμους που διαγνώστηκαν σε παιδική ή εφηβική ηλικία χωρίς γαστροσκόπηση, ακολουθώντας τις επίσημες διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες. Επειδή δεν υπάρχει ιστολογική έκθεση, ο φάκελος πρέπει να είναι εξαιρετικά συμπαγής για να γίνει δεκτός από την Επιτροπή:

Ο πλήρης Αρχικός Φάκελος Διάγνωσης: Τα πρωτότυπα εργαστηριακά έγγραφα της παιδικής ηλικίας που οδήγησαν στη διάγνωση χωρίς βιοψία. Αυτά περιλαμβάνουν τις αναλύσεις όπου τα αντισώματα IgA έναντι της ιστικής τρανσγλουταμινάσης (anti-tTG-IgA) ήταν ≥10 φορές πάνω από το ανώτερο φυσιολογικό όριο, καθώς και το δεύτερο ξεχωριστό δείγμα αίματος που επιβεβαίωσε τα ενδομυϊκά αντισώματα (EMA-IgA).
Το Αρχικό Έγγραφο Διάγνωσης: Η επίσημη βεβαίωση/κοστολόγηση του Παιδογαστρεντερολόγου ή της Παιδιατρικής Κλινικής του Δημόσιου Νοσοκομείου όπου έγινε η αρχική διάγνωση.

🔴 ΚΟΙΝΟ ΚΑΙ ΚΡΙΣΙΜΟ ΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΟ: Η Τρέχουσα Ιατρική Γνωμάτευση

Είτε ανήκετε στην Κατηγορία Α είτε στην Κατηγορία Β, είναι υποχρεωτικό να προσκομίσετε Πρόσφατη Ιατρική Γνωμάτευση (Τρέχοντος Έτους) από Γαστρεντερολόγο Δημόσιου Νοσοκομείου (ΕΣΥ ή Πανεπιστημιακού).

Στη γνωμάτευση αυτή πρέπει να αναγράφεται ρητά:

Η ακριβής διάγνωση (Εντεροπάθεια από γλουτένη / Κοιλιοκάκη).
Η ηλικία ή το έτος διάγνωσης.
Ότι ο ασθενής τελεί υπό μόνιμη ιατρική παρακολούθηση και αυστηρή δίαιτα ελεύθερη γλουτένης.
Η ένδειξη «Για στρατιωτική χρήση» ή «Για τις Στρατολογικές Αρχές».
Η ιδιόχειρη υπογραφή/σφραγίδα του ιατρού και η στρογγυλή σφραγίδα γνησιότητας του Νοσοκομείου.

⚠️ Ειδικά για την Κατηγορία Β (Χωρίς Βιοψία): Ζητήστε από τον επιβλέποντα Γαστρεντερολόγο του Δημόσιου Νοσοκομείου να αναφέρει ρητά στη φετινή γνωμάτευση ότι: «Η διάγνωση τέθηκε κατά την ανήλικη ζωή χωρίς τη διενέργεια βιοψίας, σε πλήρη και αυστηρή συμμόρφωση με τα διεθνή παιδογαστρεντερολογικά πρωτόκολλα (κριτήρια ESPGHAN) βάσει των εργαστηριακών ευρημάτων (anti-tTG ≥10x ULN & EMA+), και έκτοτε ο ασθενής παρακολουθείται ιατρικά και βρίσκεται σε ισόβια δίαιτα ελεύθερη γλουτένης». Η διατύπωση αυτή καλύπτει νομικά την έλλειψη ιστολογικής έκθεσης έναντι της Επιτροπής Απαλλαγών.

💡 Πρακτική Συμβουλή: Εκδώστε τουλάχιστον 4-5 ευκρινή φωτοαντίγραφα ολόκληρου του φακέλου (δημόσια γνωμάτευση, βιοψίες ή αρχικές αναλύσεις αντισωμάτων). Σε κάθε στάδιο της διαδικασίας οι αρχές κρατούν αντίγραφα, ενώ εσείς πρέπει να επιδεικνύετε τα πρωτότυπα.

Βήμα 2ο: Άρση Αναβολής και Έκδοση Σημειώματος Κατάταξης

Εάν διαθέτετε ενεργή αναβολή (λόγω σπουδών, κοινωνικών λόγων κ.λπ.), η διαδικασία απαλλαγής δεν μπορεί να εκκινήσει.

Πρέπει να μεταβείτε στη Στρατολογική Υπηρεσία ή σε οποιοδήποτε ΚΕΠ για να καταθέσετε αίτηση διακοπής/άρσης της αναβολής.
Μετά τη διακοπή, θα ενταχθείτε στην επόμενη προγραμματισμένη Εκπαιδευτική Σειρά Στρατευσίμων Οπλιτών (ΕΣΣΟ).
Το Σημείωμα Κατάταξης εκδίδεται πλέον ψηφιακά. Οφείλετε να εισέλθετε στην επίσημη πύλη stratologia.gr με τους κωδικούς TaxisNet, ώστε να ενημερωθείτε για την ακριβή ημερομηνία, την ώρα και το Στρατόπεδο Κατάταξης (π.χ. Κέντρο Εκπαίδευσης).

Βήμα 3ο: Η Ημέρα της Κατάταξης και η Νέα Διαδικασία

Σύμφωνα με τα νέα δεδομένα του 2026, η προσέλευση στα τοπικά Φρουραρχεία προ της κατάταξης με σκοπό την απαλλαγή απορρίπτεται, καθώς τα Φρουραρχεία πλέον παραπέμπουν σε επιτροπές μόνο περιπτώσεις ατόμων με βαριά, αντικειμενική κινητική αδυναμία.

Κατά συνέπεια, την ημέρα που ορίζει το Σημείωμα Κατάταξης, μεταβαίνετε κανονικά στο Στρατόπεδο. Εκεί, η ροή της διαδικασίας διακρίνεται σε δύο σενάρια:

Σενάριο Α: Ύπαρξη Ειδικής Υγειονομικής Επιτροπής εντός του Στρατοπέδου

Ορισμένα μεγάλα Κέντρα Κατάταξης, κατά τις πρώτες ημέρες υποδοχής μιας ΕΣΣΟ, διαθέτουν εσωτερική, συγκροτημένη Επιτροπή Υγείας.

Κατά την είσοδο και την πρώτη φάση της «διαλογής» των νεοσυλλέκτων, δηλώνετε αμέσως το νόσημά σας και προσκομίζετε τον ιατρικό φάκελο.
Παραπέμπεστε απευθείας στην εσωτερική Επιτροπή Υγείας.
Οι ιατροί ελέγχουν τα έγγραφα και, εφόσον η ιστολογική τεκμηρίωση είναι πλήρης, εκδίδουν αυθημερόν την απόφαση απαλλαγής (Ι/5). Αποχωρείτε από το στρατόπεδο ελεύθερος θητείας.

Σενάριο Β: Απουσία Επιτροπής Υγείας από το Στρατόπεδο (Η πιο συνήθης περίπτωση)

Εάν το στρατόπεδο δεν διαθέτει εσωτερική επιτροπή ή αν η ετοιμότητα διαφέρει ανάλογα με τη μονάδα, η διαδικασία κλιμακώνεται ως εξής:

Προσέρχεστε το πρωί στο στρατόπεδο και δηλώνετε την πάθηση στην υγειονομική υπηρεσία υποδοχής.
Το στρατόπεδο, αδυνατώντας να κρίνει επιτόπου, σας εφοδιάζει άμεσα με ένα επίσημο Φύλλο Πορείας (παραπεμπτικό) για το πλησιέστερο αρμόδιο Στρατιωτικό Νοσοκομείο (π.χ. 401 ΓΣΝΑ στην Αθήνα, 424 ΓΣΝΕ στη Θεσσαλονίκη κ.λπ.).
Μεταβαίνετε στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο, όπου εξετάζεστε από στρατιωτικό Γαστρεντερολόγο. Του επιδεικνύετε τη δημόσια γνωμάτευση και τις βιοψίες.
Στη συνέχεια, εισέρχεστε στην Επιτροπή Απαλλαγών του νοσοκομείου, η οποία συντάσσει το πρακτικό για την κατηγορία Ι/5.
Κρίσιμο Βήμα: Με το χαρτί της Επιτροπής του Νοσοκομείου ανά χείρας, υποχρεούστε να επιστρέψετε την ίδια ημέρα στο Στρατόπεδο Κατάταξης. Εκεί καταθέτετε την απόφαση, ολοκληρώνεται η διοικητική σας αποδέσμευση από τη δύναμη του στρατοπέδου και παραλαμβάνετε το έγγραφο απόλυσης.

⚠️ Σημαντικές Πρακτικές Συμβουλές και «Παγίδες»

Λόγω της αυστηροποίησης των ελέγχων, οι στρατεύσιμοι πρέπει να είναι προετοιμασμένοι για τη διαχείριση της ημέρας κατάταξης:

Η Αναγκαιότητα Συνοδού και Ιδιωτικού Μέσου: Είναι ζωτικής σημασίας να προσέλθετε στο στρατόπεδο κατάταξης συνοδευόμενοι από συγγενικό ή φιλικό πρόσωπο που διαθέτει μεταφορικό μέσο. Στην περίπτωση της απουσίας Επιτροπής Υγείας από το Στρατόπεδο (Σεναρίου Β), αν χρειαστεί να μεταβείτε σε Στρατιωτικό Νοσοκομείο, έχοντας δικό σας μέσο μπορείτε να μετακινηθείτε άμεσα, να εξεταστείτε, να επιστρέψετε στο στρατόπεδο και να ολοκληρώσετε τη διαδικασία αυθημερόν (συνήθως μέχρι το μεσημέρι). Αν προσέλθετε μόνοι σας, το στρατόπεδο υποχρεούται να σας κρατήσει εντός της μονάδας (διανυκτέρευση) και να σας μεταφέρει την επόμενη ημέρα στο νοσοκομείο με στρατιωτικό όχημα, προκαλώντας ψυχολογική και σωματική ταλαιπωρία.
Προκαταρκτική Έρευνα (Crowdsourcing): Επειδή η οργάνωση διαφέρει ανάμεσα στα στρατόπεδα, συνιστάται στους στρατεύσιμους να αναζητούν πληροφορίες σε έγκυρες διαδικτυακές κοινότητες (π.χ. εξειδικευμένα φόρουμ στο Reddit ή ομάδες στρατευσίμων στο Facebook) σχετικά με τις εμπειρίες ατόμων που παρουσιάστηκαν στο ίδιο ακριβώς στρατόπεδο κατά την αμέσως προηγούμενη ΕΣΣΟ. Έτσι θα γνωρίζετε εκ των προτέρων αν λειτουργεί εσωτερική επιτροπή ή αν θα χρειαστεί μετακίνηση σε νοσοκομείο.
Ψηφιακός Έλεγχος (ΗΔΙΚΑ): Έχετε υπόψη σας ότι με το νέο σύστημα, οι στρατιωτικές υγειονομικές αρχές έχουν πλέον δυνατότητα διασταύρωσης στοιχείων μέσω της ΗΔΙΚΑ (άυλη συνταγογράφηση). Η ύπαρξη ιστορικού που συνάδει με την πάθηση ενισχύει την αξιοπιστία του φακέλου σας, αν και η ιστολογική έκθεση παραμένει ο νόμιμος ακρογωνιαίος λίθος.

Αντίκτυπος στην Πολιτική και Επαγγελματική Ζωή

Ο Σύλλογος επιθυμεί να καθησυχάσει όλους τους στρατεύσιμους και τους γονείς τους σχετικά με τις συνέπειες της απαλλαγής Ι/5.

Η κατάταξη στην κατηγορία σωματικής ικανότητας Ι/5 για λόγους υγείας δεν έχει καμία απολύτως επίπτωση στην πολιτική, κοινωνική, επαγγελματική ή ιδιωτική ζωή του πολίτη.

Προστασία Προσωπικών Δεδομένων: Σύμφωνα με την πάγια και ιστορική Απόφαση της Αρχής Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων (29/11/2000), τα Πιστοποιητικά Στρατολογικής Κατάστασης (Τύπου Α) που εκδίδονται για κάθε νόμιμη χρήση (π.χ. εύρεση εργασίας στον ιδιωτικό ή δημόσιο τομέα, έκδοση αδειών, συμμετοχή σε διαγωνισμούς) απαγορεύεται ρητά να αναγράφουν την κατηγορία σωματικής ικανότητας (Ι/1 έως Ι/5) ή τους ιατρικούς λόγους της απαλλαγής.
Το πιστοποιητικό αναφέρει απλώς ότι ο πολίτης «απαλλάχθηκε νόμιμα από την υποχρέωση εκπλήρωσης της στρατιωτικής του θητείας», διασφαλίζοντας πλήρως το ιατρικό απόρρητο και την ισονομία.

Για περισσότερες πληροφορίες απευθυνθείτε στις κατά τόπους στρατολογικές υπηρεσίες.